หลายคนมีข้อกังขา กับการใช้ไม้เป็นวัสดุในการก่อสร้าง อาจเนื่องจากเคยได้พบเห็น ปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นกับไม้ เช่น ปลวก มอด รา หรือการผุพังของไม้ ซึ่งส่งผลต่อความคงทน และสวยงามของสิ่งปลูกสร้างนั้นๆ จนอาจทำให้คิดว่า ไม้เป็นวัสดุที่ไม่แข็งแรงทนทาน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สำหรับสิ่งก่อสร้างที่อยู่กลางแจ้ง ต้องตากแดดตากฝนอยู่ตลอดเวลา

มัสยิดวาดีอัลฮุเซ็น หรือมัสยิดตะโละมาเนาะ บ้านตะโละมาเนาะ ตำบลลุโบสาวะ อำเภอบาเจาะ สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2167 ด้วยไม้ตะเคียนทั้งหลัง ลักษณะการสร้าง ใช้ไม้สลักแทนตะปู รูปทรงของอาคาร เป็นแบบไทยพื้นเมือง ประยุกต์เข้ากับ ศิลปะจีนและมลายู ปัจจุบัน ยังใช้เป็น สถานประกอบศาสนกิจ ของมุสลิม (ภาพจาก อสท. คู่มือท่องเที่ยว นราธิวาส)

แต่ในความจริงแล้ว นอกจากจะเป็นวัสดุที่มีความสวยงามตามธรรมชาติ ให้ผิวสัมผัสที่เกิดความรู้สึกสบาย ไม้สามารถเป็นวัสดุ ที่มีความแข็งแรงทนทาน เป็นที่น่าพอใจ ถ้ามีการนำมาใช้ และการดูแลรักษาอย่างถูกวิธี ชาวไทย รวมทั้งคนที่อยู่อาศัยในเขตร้อน ซึ่งมีทรัพยากรป่าไม้ เป็นจำนวนมาก นิยมใช้ไม้เป็นวัสดุในการสร้างบ้านเรือน หรือทำเครื่องมือเครื่องใช้ต่างๆ มาเป็นเวลานานแล้ว ตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน สิ่งปลูกสร้างที่ทำจากไม้ มีทั้งสิ่งปลูกสร้างขนาดใหญ่ เช่น วัด วัง หรืออาคารทางศาสนาต่างๆ ซึ่งมักเป็นสถาปัตยกรรม ที่ทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมของชุมชน มาจนกระทั่งสิ่งปลูกสร้างขนาดเล็ก อย่างเช่นศาลา

สถาปัตยกรรม ที่สร้างขึ้นจากไม้เหล่านี้ ยังมีอยู่มาก ที่มีอายุยืนนานนับร้อยปี นับตั้งแต่ได้ทำการก่อสร้าง และมีการใช้งานมาจนถึงปัจจุบัน จัดเป็นสถาปัตยกรรม อันทรงคุณค่า ที่แสดงให้เห็นถึง ภูมิปัญญา ความสามารถ ของคนในสมัยก่อน

วัดศาลาลอย จังหวัดนครราชสีมา พระอุโบสถสร้างแบบศิลปะไทยประยุกต์ เป็นรูปสำเภาจีนโต้คลื่น ประดับตกแต่ง ด้วยกระเบื้องดินเผาด่านเกวียน ท้าวสุรนารี และท่านปลัดสามี สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2370 (ภาพจาก ไหว้พระดีแดนอีสาน มงคลสถานร้อยแปดวัด)

ยกตัวอย่างเช่น มัสยิดวาดีอัลฮุเซ็น หรือมัสยิดตะโละมาเนาะ ซึ่งสร้างขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2167 มีอายุถึงกว่าสามร้อยปี เป็นสถาปัตยกรรม ซึ่งสร้างขึ้นด้วยไม้ทั้งหลัง แม้กระทั่งการต่อวัสดุ ก็ใช้ไม้แกะสลัก แทนที่จะใช้ตะปู ยังมีอายุยืนยาว และมีการใช้งานอยู่ในปัจจุบัน

ตัวอย่างถัดมา คือพระอุโบสถวัดศาลาลอย จังหวัดนครราชสีมา เป็นพระอุโบสถซึ่งตั้งอยู่กลางน้ำ พระอุโบสถหลังนี้ สร้างขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2370 โดยวัสดุที่ใช้ ก็เป็นไม้เช่นเดียวกัน

นอกจากงาน สถาปัตยกรรมประเภทต่างๆ แล้ว ไม้ยังถูกนำมาใช้เป็นวัสดุ ในการสร้างเครื่องมือเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน รวมไปถึงพาหนะในการเดินทาง เช่น เรือ ซึ่งมีการใช้อย่างแพร่หลาย สำหรับชาวไทย ซึ่งเป็นชนชาติที่มีวิถีชีวิต ผูกพันกับน้ำอย่างแนบแน่น นอกจากใช้เป็นพาหนะในการเดินทาง คนไทยยังใช้เรือ ในการประกอบการกุศล ตลอดจนการสนุกสนานรื่นเริงต่างๆ

เรือแข่ง ที่นิยมเรียกว่าเรือยาว ตามลักษณะรูปร่าง ที่ยาวเพรียว เป็นเรือที่ขุดจาก ไม้ซุงทั้งต้น (ภาพจาก นิตยสาร อสท. ฉบับกันยายน 2545)

ยกตัวอย่างเช่น การแข่งเรือ ซึ่งเป็นประเพณีที่มีมาแต่โบราณ มีหลักฐานย้อนไปถึง สมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่งสมเด็จพระเอกาทศรถ โปรดให้มีการแข่งเรือเพือฝึกซ้อมฝีพายทหาร เชื่อว่าเรือยาวที่ใช้แข่งในปัจจุบัน ก็พัฒนาปรับปรุงมาจาก เรือที่ใช้ในการรบ ในสมัยโบราณ และวัสดุที่ใช้สำหรับสร้างเรือเหล่านี้ ก็คือไม้นั่นเอง

โดยจะต้องเสาะหาต้นไม้ ที่มีขนาดและลักษณะตามต้องการ โดยมากนิยมใช้ไม้ตะเคียน ซึ่งนอกจากมีความสวยงามทนทาน ยังมีความเชื่อว่า มีนางไม้หรือ "นางตะเคียน" ที่นำโชคมาสู่เจ้าของเรือและฝีพายได้ แล้วสร้างขึ้นโดยการขุดซุงทั้งต้นให้เป็นเรือ เรือเหล่านี้ จะมีความแข็งแรงทนทานมาก สามารถใช้งานได้นานนับร้อยปี

จากตัวอย่างข้างต้นที่กล่าวมา คงทำให้เห็นแล้วว่า ไม้เป็นวัสดุที่เป็นที่ยอมรับ และนิยมใช้กันมาช้านานแล้ว ตั้งแต่สมัยโบราณมาจนถึงปัจจุบัน นอกจากนั้น ยังสามารถมีอายุการใช้งานได้ยืนยาว ไม่แพ้วัสดุสมัยใหม่อื่นๆ.

HOME